Κωτσάκης, Δ., Μουρελή, Ε., Μπίμπου, Ι., Μπουτουλούση, Ε., Αλεξανδρή, Χ., Γκέσογλου, Ε., Καραμανώλη, Κ. Καρπούζα, Α. & Σπανοπούλου, Ε. (2010). Αναστοχαστική Πράξη. Ο αποκλεισμός στο σχολείο. Αθήνα: νήσος.

Το βιβλίο αυτό αποτελεί προϊόν συνεργασίας μιας διεπιστημονικής ομάδας που αποτελείται από εκπαιδευτικούς από σχολεία της Θεσσαλονίκης και πανεπιστημιακούς από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, όπως και ειδικούς από το χώρο πρόληψης της ψυχικής υγείας. Αποτυπώνει με πολύ άμεσο και παραστατικό τρόπο τον αναστοχασμό της ομάδας αυτής πάνω στη μέθοδο που αναπτύχθηκε κατά την τετραετή λειτουργία της (από το 1996 ως το 2000).  

Πιο συγκεκριμένα, οι συγγραφείς του βιβλίου και μέλη της Ομάδας Αναστοχαστικής Πράξης (όπως εύστοχα αυτοαποκαλούνται) συνεργάστηκαν κατά την τετραετία αυτή με στόχο να αντιμετωπίσουν  τις σχέσεις αποκλεισμού στα σχολεία των εκπαιδευτικών – μελών της Ομάδας και να συμβάλουν στην αποτροπή ή την ανατροπή τους. Κοινή παραδοχή της Ομάδας ήταν η οπτική για ένα σχολείο, στο κέντρο του οποίου δε βρίσκεται ούτε ο εκπαιδευτικός ούτε το παιδί ως άτομα, αλλά οι κοινωνικές σχέσεις που οδηγούν στη συγκρότησή τους ως πρόσωπα. Ως μέθοδο για την επίλυση προβλημάτων αποκλεισμού μέσα στην τάξη χρησιμοποίησαν την Αναστοχαστοχαστική Πράξη, μια έντονα βιωματική προσέγγιση. Η συνεργασία των μελών της Ομάδας συνεχίστηκε και τα χρόνια που ακολούθησαν (2001-2010) με στόχο πια την επεξεργασία της μεθόδου αλλαγής των σχέσεων που είχε αναπτυχθεί κατά την περίοδο λειτουργίας της Ομάδας στα σχολεία.

Στα τέσσερα κεφάλαια του βιβλίου συντίθενται και εναλλάσσονται η βιωματική προσέγγιση που χαρακτηρίζει την πρακτική της Ομάδας με θεωρητικές τοποθετήσεις, στο πνεύμα της πραξιακής ενότητας θεωρίας και πρακτικής. Έτσι, μετά από θεωρητικές προσεγγίσεις, παρουσιάζονται, εξετάζονται και σχολιάζονται συγκεκριμένες περιπτώσεις (ενδεικτικά παραδείγματα) σχέσεων αποκλεισμού στο σχολείο. Μέσα από αυτό το συνδυασμό φωτίζεται ο τρόπος με τον οποίο η Ομάδα κατανοεί και αντιμετωπίζει τα φαινόμενα του αποκλεισμού, μέσα στο πλαίσιο του αμοιβαίου καθορισμού των κοινωνικών σχέσεων των ατόμων από την επικοινωνία τους και της επικοινωνίας των ατόμων από τις κοινωνικές τους σχέσεις. Το πλαίσιο αυτό δίνει τη δυνατότητα στα μέλη της Ομάδας να φτάσουν στη διατύπωση υποθέσεων για το πώς μπορεί να συντελεστεί η αλλαγή των σχέσεων αποκλεισμού και να αναπτύξουν τη μέθοδο της Αναστοχαστικής Πράξης για την επίλυση των προβλημάτων μέσω της αλλαγής των σχέσεων μέσα στην τάξη με καταλύτη το δάσκαλο / τη δασκάλα.     

Το βιβλίο αυτό συμβάλλει ουσιαστικά στη διεύρυνση της κατανόησής μας για τη θεωρία και την πρακτική της μάθησης των επαγγελματιών που δε στηρίζονται αποκλειστικά σε κάποιες τεχνικές γνώσεις (π.χ. εκπαιδευτικοί, ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί, κτλ.). Προσπαθεί να αναδείξει το ρόλο του αναστοχασμού που ανατροφοδοτείται από τη θεωρία στην επαγγελματική πρακτική, εγχείρημα μάλλον σπάνιο για την ελληνική βιβλιογραφία. Μέσα από διαφωτιστικά ενδεικτικά παραδείγματα περιπτώσεων φωτίζει εξαιρετικά σύνθετα ζητήματα αναστοχασμού επαγγελματιών (εκπαιδευτικών της πράξης, ερευνητών, πανεπιστημιακών, ειδικών σε θέματα ψυχικής υγείας). Είναι ένα βιβλίο ιδιαίτερα χρήσιμο για επαγγελματίες που επιδιώκουν να ενισχύσουν τον αναστοχασμό τους στην έρευνα και την πρακτική τους.