McIntosh, P. (2010). Action Research and Reflective Practice. Creative and visual methods to facilitate reflection and learning. London & New York: Routledge.

Ολοένα και περισσότερο αναδεικνύεται η σημασία και αναγνωρίζεται η συμβολή του στοχασμού στην ανάπτυξη και τη βελτίωση της πρακτικής στους τομείς της εκπαίδευσης, της υγειονομικής περίθαλψης και των κοινωνικών επιστημών. Παράλληλα με την αναγνώριση αυτή κινείται και η συνεχώς αυξανόμενη αξιοποίηση της εκπαιδευτικής έρευνας δράσης και των παρεπομένων διαλογικών και (ανα)στοχαστικών πρακτικών στη διερεύνηση, την κατανόηση και τη βελτίωση της εκπαιδευτικής πράξης. Αυτή την ενδιαφέρουσα, τόσο επιστημολογικά όσο και ερευνητικά, σύμπτωση επισημαίνει ο McIntosh με το συγκεκριμένο βιβλίο και προτείνει νέους δημιουργικούς και καινοτομικούς τρόπους με τους οποίους η έρευνα δράσης μπορεί να ανανεωθεί και να ενδυναμωθεί θεωρητικά.

Πιο συγκεκριμένα το βιβλίο αποτελείται από δύο μέρη. Στο πρώτο μέρος, που ουσιαστικά αποτελεί και τη βάση για το δεύτερο μέρος, ο συγγραφέας πραγματεύεται εκδοχές της στοχαστικής πρακτικής αναζητώντας τα νήματα που τη συνδέουν με την έρευνα δράσης αλλά και με τις θεωρίες του ασυνειδήτου και της συνειδητότητας στην προοπτική της μετάβασης από το άρρητο στο ρητό και της συνειδητοποίησης της προσωπικής εκπαιδευτικής θεωρίας.

Στο δεύτερο μέρος ο McIntosh, παραθέτοντας συγκεκριμένα παραδείγματα, πραγματεύεται την έννοια της κριτικής δημιουργικότητας, την οποία προβάλλει ως βάση του στοχασμού, συνδέοντάς την με την αναμόρφωση της έρευνας δράσης.  Έτσι αφού ορίζει την έννοια της δημιουργικότητας και διερευνά την ανάπτυξή της μέσα από την αξιοποίηση της μεταφοράς, των συμβόλων και των διαλογικών πρακτικών, προτείνει ένα εννοιολογικό πλαίσιο που ανοίγει προοπτικές γνώσης και αναμόρφωσης μέσα από την αξιοποίηση της δημιουργικότητας στην έρευνα δράσης και στις στοχαστικές πρακτικές. Στο επιλογικό κεφάλαιο του βιβλίου ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η πρακτική έρευνα, παρόλο που σηματοδοτεί το πέρασμα από την θετικιστική προσέγγιση σε μια κατά βάση υποκειμενική - ερμηνευτική θεώρηση της πραγματικότητας, μπορεί αξιοποιώντας δημιουργικές μεθόδους να οδηγήσει σε έγκυρη τεκμηρίωση.

Όπως αναφέρει ο ίδιος ο συγγραφέας, με τα ‘ζωντανά’ παραδείγματα που παραθέτει, αλλά και τις θεωρίες που τα πλαισιώνουν, επιχειρεί να δημιουργήσει τα εναύσματα εκείνα που θα κατευθύνουν τον αναγνώστη προς την δημιουργική πρακτική έρευνα μετατρέποντάς τον σε κριτικό, στοχαστικό και δημιουργικό ερευνητή δράσης.

Για όλους αυτούς τους λόγους, το βιβλίο αυτό, αρκετά διαφορετικό από ανάλογα επιστημονικά βιβλία, τόσο ως προς το θέμα όσο και ως προς την οργάνωση και την ανάπτυξή του, αποδεικνύεται όχι μόνο ευχάριστο στην ανάγνωση αλλά και ιδιαίτερα ωφέλιμο για προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές, για εκπαιδευτικούς αλλά και κοινωνικούς ερευνητές.