Η ενεργητική εμπλοκή των μικρών παιδιών σε συμμετοχικές μορφές έρευνας: Η περίπτωση της προσέγγισης του «Μωσαϊκού»

Ευστρατία Σοφού,

Νηπιαγωγός, Διδάκτωρ Επιστημών Αγωγής

            Τα τελευταία χρόνια διαπιστώνεται ένα ολοένα και μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την ενεργητική εμπλοκή των παιδιών σε διαδικασίες έρευνας. Υποστηρίζεται ότι αφενός η συμμετοχή τους εμπλουτίζει την έρευνα και επηρεάζει την πολιτική και αφετέρου ότι η οπτική γωνία των παιδιών βοηθά τους ενήλικες να κατανοήσουν καλύτερα τον κόσμο των παιδιών (Brownlie, Anderson & Ormston, 2005· Clark & Moss, 2010). Επιπροσθέτως, προβάλλεται το επιχείρημα ότι ο ενεργός ρόλος των παιδιών στην έρευνα ενισχύει την αυτοπεποίθησή τους ως προς την έκφραση των απόψεών τους, την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την ενεργή συμμετοχή τους στη λήψη αποφάσεων για ζητήματα που τα αφορούν. Υπογραμμίζεται, επίσης, ότι η ενεργητική εμπλοκή τους επαναπροσδιορίζει τις σχέσεις εξουσίας με τους ενηλίκους στην ερευνητική διαδικασία.

            Το άρθρο εξετάζει αρχικά τους λόγους για τους οποίους διαπιστώνεται αυξανόμενο ενδιαφέρον για την ενεργητική εμπλοκή των παιδιών στην έρευνα, τα μοντέλα που έχουν υιοθετηθεί σε ερευνητικές διαδικασίες αναφορικά με το ρόλο των παιδιών, αλλά και την κριτική που εκδηλώνεται στο πλαίσιο του αναπτυσσόμενου αυτού πεδίου όσον αφορά το βαθμό συμμετοχής των παιδιών. Στη συνέχεια, παρουσιάζεται ως παράδειγμα συμμετοχικής μορφής έρευνας η προσέγγιση του «Μωσαϊκού», μια προσέγγιση που φαίνεται να συνάδει με πολλά από τα χαρακτηριστικά της έρευνας δράσης. Τέλος, επισημαίνεται η σημασία της χρήσης συμμετοχικών μεθόδων στην προσχολική εκπαίδευση και η συμβολή τους στην προώθηση δημοκρατικών πρακτικών.

Το πλήρες κείμενο σε μορφή .pdf